تا کنون تعاریف متفاوتی از خودآگاهی ارائه شده است. مثلا عده‌ای آن را توانایی نظارت بر دنیای درونی ما نامیده‌اند و برخی دیگر آن را حالتی موقتی از آگاهی دانسته‌اند. برخی نیز خودآگاهی را تفاوت بین چیزی که ما هستیم و چیزی که دیگران می‌بینند، تعریف کرده‌اند. با این حال تمام تحقیقات، دو تعریف خودآگاهی درونی و خودآگاهی بیرونی را پذیرفته‌اند. خودآگاهی درونی : تا چه حد ارزش‌ها و احساسات خود را با توجه به محیط و تاثیرات دیگران می‌شناسیم. خودآگاهی بیرونی : درک اینکه در نگاه دیگران چگونه به نظر می‌رسیم. تحقیقات نشان می‌دهند اگرچه بسیاری از افراد تصور می‌کنند خودآگاهی دارند، اما مهارت خودآگاهی در بین افراد بسیار کمیاب است. تقریبا ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد دارای معیارهای خودآگاهی هستند. درحالیکه اگر این توانایی در افراد فعال باشد، می‌توانند خود را درست‌تر ببینند و اعتماد به نفسی نیز خواهند داشت. علاوه بر آنکه خلاق‌تر خواهند بود و تصمیمات درست‌تری نیز می‌گیرند. اکثر افراد تصور می‌کنند که خودسنجی، خودآگاهی را افزایش می‌دهد اما با آنکه این تصور نادرست است، می‌توان گفت که خودسنجی چندان هم بی‌اثر نیست. مشکل اینجاست که اکثر افراد خودسنجی را به اشتباه انجام می‌دهند. ما به اکثر احساسات و افکار در ذهن خودمان دسترسی نداریم، اما تمایل به انعکاس پاسخ‌هایی داریم که احساس می‌کنیم صحیح هستند، درحالیکه صحیح نیستند. قضاوت‌های ما نیز اغلب ناشی از تعصب ماست چرا که تمایل داریم به آنچه درونمان هست حمله کنیم، بدون آنکه اعتبار و درستی آن را بدانیم. ما به راحتی شواهد متناقض را نادیده می‌گیریم و مغزمان را مجبور می‌کنیم مطابق توضیحات اولیه ما فکر کند. طی تحقیقاتی که بر روی مصاحبه‌شوندگان آگاه انجام شد این نتیجه به دست آمد که برای افزایش خودآگاهی مفید و کاهش بازیادآوری نکات منفی نباید از پرسش «چرا» استفاده کنیم. بلکه این پرسش «چه» است که به ما کمک می‌کند تا به سمت راه‌حل برویم.
