امروزه نفت و گاز یا به طور کلی سیالات هیدروکربنی، نقش بسیار مهمی در پیشرفت صنعت و افزایش سرعت رشد فناوری ایفا میکنند. نیاز روزافزون به این منابع ارزشمند و حیاتی باعث شده است که بشر همواره به دنبال دستیابی به شناخت بهتر و دقیقتر منابع زیرزمینی این سیالات باشد تا بتواند با تولید و به صرفهتر نفت و گاز، چرخ صنعت را با سرعت بالاتری بچرخاند. از ابتدای کشف منابع هیدروکربنی همواره این سوال مطرح بوده است که چه اتفاق و برهمکنشی صدها متر زیر زمین به وقوع میپیوندد که منجر به بالا آمدن سیال و تولید آن میشود؟ پاسخ به این سوال از رهگذر دانشی میگذرد که آن را مهندسی مخزن مینامند. منظور از مخزن، مخازن فلزی یا پلاستیکی ساخته دست بشر نیست، بلکه منظور مخازن عظیم و وسیع زیرزمینی هستند که از رسوبات تشکیل شدهاند و عمرهای طولانیمدت دارند. درس مهندسی مخزن 1، از دروس تخصصی دوره کارشناسی مهندسی نفت است که به نحوی دریچه ورود دانشجویان به مهندسی نفت و به ویژه مباحث مربوط به مخازن هیدروکربوری، محسوب میشود. در این درس مبانی و روابط جریان سیالات در مخازن نفتی بیان میشود و اهمیت آن از آنجا است که پایه بسیاری از مباحث دیگر در مهندسی نفت، مانند: تحلیلهای چاهآزمایی، مدلسازی و شبیهسازی مخازن، مدلسازی فرایندهای ازدیاد برداشت و… را تشکیل میدهد. بنابراین، درک درست مفاهیم موجود این درس، قدم بسیار مهمی در ورود به دنیای مهندسی نفت به شمار میرود. مهندسی مخزن به مهندسین نفت میآموزد که بسته به شرایط مخزن، امکان وقوع چه نوع جریانی وجود دارد و چه مشخصاتی از مخزن کمک به برقراری جریان میکند. بنابراین انتظار میرود که پس از گذراندن این درس، دانشجو قادر باشد به دیدی کلی از کیفیت جریان سیال در مخزن برسد و همچنین عوامل احتمالی موثر بر افت فشار سیال را بررسی کند. در این فرادرس تلاش شده است تا با طرح نکات اصلی و بنیادین مهندسی مخزن و همچنین بررسی دقیق معادلات ریاضی جریان، فهم عمیق مطالب حاصل گردد. در این آموزش ابتدا مقدمات مهندسی مخزن بیان شده و در ادامه، تمرکز مباحث بر حالتهای مختلف معادلات جریان در محیطهای متخلخل است و در پایان نیز مطالب مربوط به جریان غیر امتزاجی ارائه میشود. همچنین در این فرادرس به مباحث مقدماتی زمینههای مرتبط با مهندسی مخازن، مانند: مدلسازی و شبیهسازی جریان نیز اشاره میشود. انتظار میرود که با فراگیری مطالب ذکر شده، در انتهای آموزش مسیر یادگیری و درک درسهای مرتبط هموار گردد.
