مقاومت مصالح چیست؟ مقاومت مصالح شاخهای از علم مکانیک است که به بررسی و تعیین مقاومت، صلبیت و پایداری الاستیک اجسام مبتنی بر روشهای تحلیلی، نیمهتحلیلی و تجربی میپردازد. مقاومت مصالح یا مکانیک جامدات مهندسی، بر پایه توصیف رفتار یک جسم تحت تاثیر پارامترهای نیرو، مقاومت داخلی و تغییر شکل آن قرار دارد. در مطالعه مقاومت مصالح، ابتدا باید مقاومت داخلی جسم در برابر بارگذاری خارجی و همچنین مقاومت جسم در برابر تغییر شکل فرموله شود. در این باب مفاهیمی چون تنش و کرنش مطرح میشوند که از پایهایترین و کلیدیترین مفاهیم مقاومت مصالح به شمار میروند. از جمله مفاهیم اصلی دیگر مقاومت مصالح میتوان به: استحکام تسلیم، استحکام نهایی، ضریب اطمینان، برش، پیچش، خمش، خیز تیر، کمانش، انرژی کرنشی و… اشاره نمود. به طور عمومی مقاومت مصالح در سطح کارشناسی در دو قسمت مقاومت مصالح مقدماتی (مقاومت مصالح ۱ و ۲) و مقاومت مصالح پیشرفته (مقاومت مصالح ۳) تدریس میشود. اهمیت یادگیری مرور و حل مساله مقاومت مصالح ۱ و ۲ چیست؟ یکی از شاخههای کاربردی مکانیک کلاسیک (مکانیک نیوتنی)، مکانیک اجسام تغییر شکلپذیر است. البته باید دانست که پیشنیاز مطالعه مکانیک اجسام تغییر شکلپذیر، آشنایی و تسلط بر مبانی مکانیک اجسام صلب است که تحت عنوان مکانیک مهندسی در دو بخش استاتیک و دینامیک مورد بررسی قرار میگیرد. مکانیک اجسام تغییر شکلپذیر در سه حوزه: مقاومت مصالح، تئوری الاستیسیته و تئوری پلاستیسیته پایهریزی میشود که در حیطه علوم مهندسی، سرآغاز مطالعه آن، مبحث مقاومت مصالح (مکانیک جامدات یا مکانیک مصالح) است، به عبارت دیگر میتوان گفت که علم مقاومت مصالح، شالوده مطالعه مکانیک اجسام تغییر شکلپذیر را پایهریزی میکند. تئوری الاستیسیته و پلاستیسیته، به طور اساسی دربردارنده حالت پیشرفتهتر و دقیقتری از مطالعه مکانیک اجسام تغییر شکلپذیر در بستر مدلهای صرفا تحلیلی و بعضا تجربی هستند. با این توصیف، قبل از ورود به مباحث تکمیلی و پیشرفتهتر، نیاز است که مبحث مقاومت مصالح مطالعه شود. همان گونه که مبحث استاتیک اصلیترین پیشنیاز برای مطالعه مبحث مقاومت مصالح است، مبحث مقاومت مصالح نیز پیشنیاز مطالعه مباحث کاربردیتر، مانند: طراحی اجزای ماشین و مکانیک مواد مرکب و حتی مباحث پیشرفتهتر همچون: مکانیک محیطهای پیوسته، تئوری الاستیسیته، تئوری پلاستیسیته، تئوری صفحه و پوسته، مکانیک شکست، تحلیل تجربی تنش، مکانیک ضربه، روشهای انرژی و… محسوب میشود. از آنجایی که مبحث مقاومت مصالح به مطالعه استحکام مواد مهندسی و رفتار مکانیکی آنها در شرایط کلی بارگذاری میپردازد، امکان دستیابی و تدوین معیارهایی که بتوان سازههای مهندسی رایج در صنعت را از نظر توانایی تحمل شرایط بارگذاری ارزیابی نمود به عنوان هدف اصلی دنبال میشود. علاوه بر این آموزش به صورت حل مساله، علاوه بر تثبیت مباحث در ذهن دانشجویان، سبب آشنایی آنان با روشها و تکنیکهای متفاوت برای حل مسالههای مختلف میشود. در این فرادرس چه چیزی و چگونه یاد میگیریم؟ آنچه که در این آموزش به آن پرداخته میشود، آموزش حل تمرین مباحث مقاومت مصالح ۱ و ۲ است. روند کار به این صورت است که ابتدا برای هر درس یک یادآوری مختصر از روابط و فرمولهای مهم به جهت کاربرد در حل مسائل گنجانده شده است. در گامهای بعدی، مسائل آموزشی، تکمیلی و نمونه تستی متعددی جهت تثبیت آموزش و تسلط هرچه ارائه میگردد.
