روش حل ضرب ستونی با مثال‌های متنوع و ساده ضرب ستونی یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای ضرب کردن اعداد چندرقمی است. در این روش، عددها را زیر...
ضرب ستونی یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای ضرب کردن اعداد چندرقمی است. در این روش، عددها را زیر یکدیگر قرار می‌دهیم و از سمت راست، یعنی رقم یکان، عملیات ضرب را مرحله‌به‌مرحله انجام می‌دهیم.
در این آموزش، ضرب ستونی را با مثال‌های ساده و متنوع یاد می‌گیریم؛ از ضرب یک عدد یک‌رقمی گرفته تا ضرب اعداد دو رقمی و سه رقمی.
ضرب ستونی روشی برای محاسبه حاصل ضرب دو عدد است که در آن اعداد به‌صورت عمودی زیر یکدیگر نوشته می‌شوند. در این روش باید یکان زیر یکان، دهگان زیر دهگان و صدگان زیر صدگان قرار بگیرد.
استفاده از ضرب ستونی به‌خصوص برای ضرب اعداد دو رقمی، سه رقمی و بزرگ‌تر بسیار کاربردی است.
ابتدا ۶ را در رقم یکان یعنی ۲ ضرب می‌کنیم:
۶ × ۲ = ۱۲
عدد ۲ را می‌نویسیم و عدد ۱ را به مرحله بعد انتقال می‌دهیم.
سپس ۶ را در ۳ ضرب می‌کنیم:
۶ × ۳ = ۱۸
حالا عدد ۱ انتقالی را اضافه می‌کنیم:
۱۸ + ۱ = ۱۹
ابتدا ۵ را در ۷ ضرب می‌کنیم:
۵ × ۷ = ۳۵
عدد ۵ را می‌نویسیم و ۳ را انتقال می‌دهیم.
۵ × ۴ = ۲۰
حالا ۳ انتقالی را به ۲۰ اضافه می‌کنیم:
۲۰ + ۳ = ۲۳
برای ضرب دو عدد دو رقمی، ابتدا عدد بالا را در رقم یکان عدد پایین ضرب می‌کنیم. سپس همان عدد را در رقم دهگان ضرب کرده و در پایان حاصل‌های به‌دست‌آمده را جمع می‌کنیم.
ابتدا ۲۳ را در رقم یکان عدد ۱۴ یعنی ۴ ضرب می‌کنیم:
۲۳ × ۴ = ۹۲
حالا به سراغ رقم دهگان می‌رویم. رقم ۱ در عدد ۱۴ در واقع به معنی ۱۰ است.
۲۳ × ۱۰ = ۲۳۰
در پایان:
۲۳۰ + ۹۲ = ۳۲۲
چون رقم دوم عدد پایین، رقم دهگان است. مثلاً عدد ۱ در ۱۴ در واقع ۱۰ است. بنابراین وقتی ۲۳ را در آن ضرب می‌کنیم داریم:
۲۳ × ۱۰ = ۲۳۰
۶۷ × ۵ = ۳۳۵
۶۷ × ۳۰ = ۲۰۱۰
سپس:
۲۰۱۰ + ۳۳۵ = ۲۳۴۵
۱۲۳ × ۴ = ۴۹۲
۱۲۳ × ۲۰ = ۲۴۶۰
سپس:
۲۴۶۰ + ۴۹۲ = ۲۹۵۲
| عبارت ضرب | پاسخ |
|---|---|
| ۲۴ × ۳ | ۷۲ |
| ۳۶ × ۴ | ۱۴۴ |
| ۴۲ × ۱۳ | ۵۴۶ |
| ۵۶ × ۲۱ | ۱۱۷۶ |
| ۷۸ × ۳۴ | ۲۶۵۲ |
| ۱۲۵ × ۲۵ | ۳۱۲۵ |
| ۲۴۶ × ۳۱ | ۷۶۲۶ |
۱. قرار دادن اشتباه رقم‌ها: یکان باید زیر یکان و دهگان دقیقاً زیر دهگان نوشته شود.
۲. فراموش کردن عدد انتقالی: اگر حاصل ضرب بیشتر از ۹ باشد باید رقم دهگان به مرحله بعد انتقال داده شود.
۳. فراموش کردن ارزش مکانی: مثلاً عدد ۳ در ۳۵ به معنی ۳۰ است، نه ۳.
۴. اشتباه در جمع نهایی: حاصل‌های جزئی باید دقیقاً زیر یکدیگر قرار گرفته و سپس جمع شوند.
تمرین‌های زیر را ابتدا خودتان حل کنید و سپس پاسخ را مشاهده کنید.
برای حل ضرب ستونی، ابتدا اعداد را با توجه به ارزش مکانی زیر یکدیگر قرار می‌دهیم. سپس از رقم یکان شروع کرده و مرحله‌به‌مرحله به سمت دهگان و صدگان حرکت می‌کنیم.
در ضرب‌های چندرقمی، هر بار یک حاصل جزئی به دست می‌آید. در پایان با جمع کردن این حاصل‌ها، جواب نهایی ضرب مشخص می‌شود.
هنوز نظری ثبت نشده است.
