خط شکسته نستعلیق که به حق، عنوان بهار نستعلیق را یدک میکشد، سومین گونه از خوشنویسی ناب و خالص ایرانی است که در سده یازدهم هجری قمری ابداع شده است. این خط، از آن روی شکسته نستعلیق نام گرفت که شاکله حروف، کلمات و اتصالات آن از شکستن و رها کردن خط نستعلیق به وجود آمده است. خط شکسته نستعلیق از سویی قرابت بسیار نزدیک با خط تعلیق دارد که در تندنویسی به کار کتابت میآید و از سویی ظرافتها و لطافتهای خط نستعلیق را در خود نمایان میسازد. بنابر نظر اکثر تذکرهنویسها، مرتضی قلیخان شاملو حاکم هرات و محمد شفیع هروی، معروف به شفیعا مبدع این خط زیبا بودهاند. در نیمه دوم سده دوازدهم هجری قمری، درویش عبدالمجید طالقانی این خط را به اوج زیبایی و تکامل خود رسانید. درویش عبدالمجید طالقانی بسیار زود و در سن 35 سالگی چشم از جهان فرو بست، با این حال از خود، آثار گرانبهایی را بر جای گذاشت که هماکنون بسیاری از موزهها، کتابخانههای معتبر جهان و نیز مجموعهدارهای شخصی، به داشتن قطعهای از شکستههای او مباهات میورزند. بعد از درویش، شکستهنویسهای بزرگ دوره قاجار همچون میرزا حسن اصفهانی، محمدرضا اصفهانی، میرزاکوچک اصفهانی، محمدعلی شیرازی و میرزا غلامرضا اصفهانی و در نهایت سید علیاکبر گلستانه را میتوان نام برد. سید گلستانه با اینکه بیش از یک قرن بعد از درویش به استمرار این هنر، همت گماشت با این حال با ارائه خلاقیتهای فردی و هنری خود، شیوهای مستقل را از کوشش پرثمر خود بر جای گذاشت. در سال ۱۳۱۹ پس از وفات مرحوم سید گلستانه رکود طولانی و عظیمی در تداوم شکسته نستعلیق حاکم شد و این رکود تا چند دهه اخیر ادامه یافت. از سال ۱۳۵۰ به همت و پشتکار استادان معدودی، این خط فراموش شده زیبا، دوباره جانی تازه یافت و در این میان استاد یدالله کابلی خوانساری به عنوان احیاگر خط شکسته نستعلیق در این دوران تاثیری بیبدیل و جانانه داشت. با توجه به اینکه خط شکسته نستعلیق از خطوط اصیل ایرانی و از زیباترین آنها است، بنابراین جهت نوشتن اشعار، متون عارفانه، مضامین وحی، آیات قرآنی و احادیث شریف، مورد استفاده قرار میگیرد، همچنین این خط بر اساس نوع شاکله حروف آن در مباحث گرافیکی، جنبههای طراحی فانتزی و تبلیغی کاربرد بسیار ویژهای دارد که معمولا با استقبال هنرمندان گرافیست رو به رو میشود. هدف اصلی این فرادرس، نگرش صحیح هنرجویان به نوع نوشتار صحیح و یکپارچه در قالب سبک شکسته معاصر است که مجموعهای هماهنگ و دارای هارمونی مشخص در آموزش آن است، به گونهای که از تداخل سبکهای مختلف جلوگیری شده است و در راستای یک سبک ویژه و قلم یک مربی در آن استفاده میشود. سیر آموزشی این خط با آموزش حروف شروع شده است و با اتصالات دو و سه حرفی پیگیری میشود. در ادامه با روند ترکیب کلمات با یکدیگر و ایجاد سطری موزون به پایان آموزش سطرنویسی در قلم شکسته نستعلیق ختم میشود. تفاوت اصلی این آموزش با آموزشهای مشابه در یکپارچگی و دنبالهدار بودن مطالب و مباحث مربوط به خط شکسته است.
