علم اقتصاد اسلامی و مباحث زیرمجموعه آن، در طی چند سال اخیر مورد استقبال فراوانی قرار گرفته است، به گونهای که حتی کشورهای غیر اسلامی نیز در این مباحث ورود پیدا کرده و از ابزارهای پولی و مالی اسلامی در بانکداری و نظام اقتصادی خود بهره میگیرند. نظام پولی و مالی اسلامی و بانکداری اسلامی از زیرمجموعههای مذکور است که به دلیل نبود بهره در قراردادهای آن، از سایر نظامهای اقتصادی متمایز شده و کاراییی را نسبت به آنها دارد. صکوک (Sukuk) یا همان اوراق بهادار اسلامی، از ابزارهای مهم نظام پولی و مالی اسلامی است که دولت، بانکها، بنگاههای اقتصادی و سازمانهای مختلف میتوانند برای تامین مالی خود دست به انتشار آنها بزنند. این ابزار که از نوآوریهای دو دهه اخیر به حساب میآید، بر پایه عقود (قراردادهای) اسلامی منتشر شده و صاحبان اوراق در فعالیتهای اقتصادی شریک بوده و این مساله روی درآمد صاحبان اوراق اثر میگذارد و این سود متاثر از بخش واقعی اقتصاد است. با توجه به آنچه گفته شد، آشنایی با صکوک، کارکردها و چگونگی خرید و سرمایهگذاری آنها، میتواند برای حل مشکلات اعتباری، تامین مالی پروژهها و مشارکت مشتریان در بخش تولید و در واقع بخش حقیقی اقتصاد، دریچه جدیدی را به روی بانکها و بنگاههای اقتصادی بگشاید. در این زمینه میتوان از الگوی پیادهسازی شده در کشورهای دیگر نیز بهره گرفت. در این فرادرس، صکوک و ماهیت آن به لحاظ حقوقی و عملیاتی، کارکردها و انواع آن، بررسی تجربه سایر کشورها، رویه انتشار و خرید و فروش آنها در بازارهای ثانویه، سرمایهگذاری در صکوک، آثار انتشار صکوک، فرایند تامین مالی بانکها با استفاده از صکوک و… تدریس میشود. مهمترین دلیل استفاده از صکوک، کارایی آن نسبت به مشابه آن، یعنی نسخه ربوی است.
