در دنیای حاضر، قطعات بسیار زیادی با اشکال و هندسه متفاوت وجود دارد که هرکدام از جنس معینی ساخته شده است. تعیین نوع ماده مصرفی و همچنین چگونگی حصول خواص مورد نیاز برای یک قطعه، بر عهده مهندسین مواد بوده و در این راستا از ابزارهای مختلفی استفاده می شود. با توجه به اینکه خواص قطعه مورد استفاده از جمله خواص مکانیکی، نوری، الکتریکی، شیمیایی و حرارتی وابسته به ساختمان داخلی ماده مصرفی است، لذا مشاهده ویژگی های این ساختمان حائز اهمیت است. ویژگی هایی همچون اندازه دانه، اندازه و چیدمان رسوبات فاز ثانویه در ساختار، جهت گیری دانه ها، وجود عیوبی مانند ترک و حفرات در مناطق مختلف ماده و ترکیب شیمیایی باید با استفاده از ابزارهایی مانند انواع میکروسکوپ ها مورد بررسی قرار گیرند. با توجه به محدودیت های میکروسکوپ های نوری در مطالعه دقیق ساختار ماده، امروزه میکروسکوپ های الکترونی پیشرفته که بر اساس حرکت الکترون ها عمل می کنند، مورد توجه قرار گرفته است. انجام فعالیت های تحقیقاتی با استفاده از چنین دستگاه هایی، نیازمند شناخت مشخصات، نحوه عملکرد، عوامل موثر در تشکیل و کیفیت تصویر حاصل و برطرف سازی عیوب موجود در آنالیز است. در این آموزش برخی از مهم ترین روش های پیشرفته آنالیز مواد مانند میکروسکوپ های الکترونی روبشی، روبشی محیطی و عبوری پراش پرتوی ایکس مورد بررسی قرار خواهد گرفت. از طرفی برای افزایش سطح دانش فراگیران، تعدادی از کاربردهای تحقیقاتی این تجهیزات بیان خواهد شد. ما در این آموزش قصد داریم تا مبحث آنالیز در مهندسی و علم مواد (الف) را مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
