? فایلهای تصویری و صوتی دوره «ایران در هزاره اول میلادی»، با تخفیف ویژه در دسترساندایران در هزاره اول میلادی؛ از اواخر عهد باستان تا شکلگیری جهان ایرانی-اسلامیهزاره اول میلادی، یکی از دورههایی است...
? فایلهای تصویری و صوتی دوره «ایران در هزاره اول میلادی»، با تخفیف ویژه در دسترساند
هزاره اول میلادی، یکی از دورههایی است که بدون فهم آن، بخش بزرگی از تاریخ ایران و منطقه مبهم میماند. در این بازه، جهان باستان آرامآرام دگرگون شد، امپراتوریها شکل تازهای گرفتند، دینها و نهادهای سیاسی قدرت تازهای پیدا کردند و ایران از دوره ساسانی به جهان میانه اسلامی وارد شد.
ایران در این دوره فقط تماشاگر تحولات نبود؛ در میانه میدان قرار داشت. از نسبت با روم و بیزانس گرفته تا ارتباط با توران، کوشانیان، اعراب، خلافت اسلامی و دولتهای محلی، سرزمین ایران یکی از محورهای اصلی تغییرات سیاسی، اقتصادی، دینی و فرهنگی در مرکز و غرب آسیا بود.
دوره «ایران در هزاره اول میلادی» در هنرستان، با تدریس خداداد رضاخانی، برای همین نگاه گستردهتر طراحی و برگزار شد؛ نگاهی که تاریخ ایران را نه جدا از جهان، بلکه در پیوند با شبکهای از قدرتها، مسیرها، آیینها و زبانها بررسی میکند.
این دوره در ده جلسه برگزار شد و اکنون فایلهای تصویری و صوتی آن آماده شده است. اگر فرصت حضور در دوره را نداشتید، میتوانید با تهیه نسخه آفلاین، این مسیر تاریخی را از آغاز دنبال کنید و تصویری روشنتر از جایگاه ایران در یکی از مهمترین دورههای تاریخ جهان به دست آورید.
دوره از یک پرسش پایه شروع شد: وقتی از «اواخر عهد باستان» حرف میزنیم، دقیقاً درباره چه دورهای صحبت میکنیم؟ در جلسه نخست، مفهوم دورهبندی تاریخی، جایگاه اواخر عهد باستان در تاریخ جهان و موقعیت ایران در این بازه بررسی شد.
در ادامه، نگاه دوره به سمت ایران و جهان پیرامونش رفت؛ نسبت ایران با «توران» و «هروم»، گذار از اشکانیان به ساسانیان، و جایگاه دنیای هلنی، کوشانیان، سیستان، پارس و الیماییها در شکلگیری جهان سیاسی آن زمان.
جلسات بعدی به قرن سوم میلادی و شکلگیری قدرت ساسانی پرداختند؛ از نقش شخصیتهایی چون بابک، گوچهر، اردشیر و شاپور تا میراث هندو-پارتیها، بحران امپراتوری روم، کوشانیان و تحولات شرق آسیا. این بخش نشان میداد که ظهور ساسانیان فقط یک تغییر سلسلهای نبود، بلکه بخشی از بازآرایی بزرگتر جهان باستان بود.
بخش مهمی از دوره به نسبت دین و امپراتوری اختصاص داشت؛ ظهور چهرههایی مانند عیسی، برکخبا و مانی، جایگاه زرتشتیگری در ساختار ساسانی، نقش کردیر، و اثر جنگها و صلحهای اوراسیایی بر جهان آن روزگار. از همین مسیر، دوره به قرن پنجم طولانی، فرهنگسازی ساسانی، صلح ایرانی و تحولات اقتصادی و سیاسی روم شرقی رسید.
در ادامه، بحث به دوره قباد، مزدک، زرتشت و خسرو انوشیروان کشیده شد؛ جایی که اقتصاد نو، سیاستهای اجتماعی و شکل تازهای از مفهوم شاهنشاهی بررسی شد. سپس با خسرو پرویز و جنگهای بزرگ آغاز دوره میانه، دوره وارد فصل تازهای شد؛ فصلی که در آن فتوحات اسلامی، تعامل شاهنشاهها و خلفا، و شکلگیری بازارها و ساختارهای اقتصادی جدید اهمیت پیدا کردند.
جلسات پایانی به جهان پس از ساسانیان پرداختند؛ امویان و عباسیان، تولد دوره طلایی اسلام، تاریخنگاری اسلامی، افول خلافت، نقش رهبران محلی و مناطق پیرامونی، و سرانجام جایگاه سامانیان و ایران شرقی در بازتعریف زبان، فرهنگ و هویت ایرانی در جهان اسلامی.
در این دوره، هنرجویان بهجای مرور پراکنده رویدادها، یک مسیر تاریخی پیوسته را دنبال کردند:
۱. اواخر عهد باستان و دورهبندی تاریخ
آشنایی با مفهوم «اواخر عهد باستان»، شیوههای دورهبندی تاریخ جهان و جایگاه ایران در این بازه تاریخی.
۲. ایران و جهان در اواخر عهد باستان
بررسی روابط ایران با توران و روم، گذار از اشکانیان به ساسانیان و جایگاه دنیای هلنی، کوشانیان، سیستان، پارس و الیماییها.
۳. جهان باستان در قرن سوم میلادی
شناخت شخصیتهای کلیدی شکلگیری قدرت ساسانی، بحران قرن سوم روم، میراث هندو-پارتیها و تحولات شرق آسیا.
۴. دین و امپراتوری
بررسی نسبت دین و قدرت، ظهور چهرههای دینی مهم، جایگاه زرتشتیگری در امپراتوری ساسانی و نقش جنگها و صلحهای اوراسیایی.
۵. قرن پنجم طولانی
بررسی صلح ایرانی، فرهنگسازی ساسانی در دوره بهرام گور و تحولات اقتصادی و سیاسی امپراتوری روم شرقی.
۶. خدایگان، کی و شاهنشاه
مطالعه دوره قباد، مزدک و خسرو انوشیروان، همراه با بررسی اقتصاد نو و سیاستهای اجتماعی در ساختار ساسانی.
۷. خسرو پرویز و آغاز دوره میانه
بررسی جنگهای بزرگ پایان عهد باستان، تأثیر فتوحات اسلامی، تعامل شاهنشاهها و خلفا و شکلگیری ساختارهای اقتصادی تازه.
۸. اتحاد امپراتوریها
مطالعه امویان، عباسیان، تولد دوره طلایی اسلام و نقش تاریخنگاری اسلامی در شکلگیری تصویر جهان اسلام.
۹. افول خلافت
بررسی خلافت متوکل، ظهور رهبران محلی، فتوحات شرقی و نقش مناطق پیرامونی در تغییر موازنه قدرت.
۱۰. سامانیان و ایران شرقی
بررسی جایگاه سامانیان، ایران شرقی و نقش زبان و فرهنگ فارسی در شکلگیری هویت ایرانی در جهان اسلامی.
این دوره برای کسانی طراحی شده که میخواهند تاریخ ایران را عمیقتر و در پیوند با جهان پیرامون آن بفهمند:
علاقهمندان به تاریخ ایران:
کسانی که میخواهند تصویر دقیقتری از ایران ساسانی، پایان جهان باستان و آغاز دوره میانه به دست آورند.
دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، فرهنگ و ایرانشناسی:
افرادی که به دنبال نگاهی منسجمتر به تاریخ ایران باستان متأخر، آسیای مرکزی، خلافت اسلامی و جهان ایرانی-اسلامی هستند.
علاقهمندان به تاریخ جهان:
کسانی که میخواهند بدانند ایران چه نقشی در تحولات بزرگ هزاره اول میلادی و شکلگیری جهان پس از باستان داشته است.
مخاطبانی که به فهم ریشههای تاریخی امروز علاقه دارند:
افرادی که میخواهند لایههای عمیقتر تاریخ، هویت، دین، سیاست و فرهنگ در ایران و منطقه را بهتر بشناسند.
خداداد رضاخانی از پژوهشگران برجسته تاریخ ایران باستان متأخر و تاریخ جهان در هزاره اول میلادی است. او دانشآموخته تاریخ در مدرسه اقتصاد لندن و دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس است و سالهاست در زمینه تاریخ ایران، آسیای مرکزی و تحولات دوره گذار از جهان باستان به دوره میانه پژوهش میکند.
دکتر رضاخانی هماکنون پژوهشگر و مدرس تاریخ ایران در دانشگاه لایدن هلند است. نگاه او به تاریخ ایران، نگاهی گسترده و پیوندی است؛ نگاهی که ایران را نه بهصورت جداافتاده، بلکه در ارتباط با جهان پیرامون، مسیرهای تجاری، قدرتهای سیاسی، دگرگونیهای دینی و شبکههای فرهنگی بررسی میکند.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
این فصل هیچ جلسهای ندارد.
هنوز نظری ثبت نشده است.