افسردگی فصلی را یک وضعیت سلامت روان تعریف کردهاند که با تغییر فصل به وجود میآید. وضعیتی که یکی از زیرگروههای افسردگی عمده و اختلال دوقطبی است. هر کدام از این موقعیتها دارای شرایط منحصر به خود است. مثلا اختلال افسردگی اساسی با دوره غمگینی طولانی و بیعلاقگی به کارها همراه است. اما اختلال دوقطبی، یک ریتم تکرارشونده از دورههای افسردگی و دورههایی با انرژی و فعالیت بالا دارد. افرادی که دارای اختلال افسردگی فصلی هستند، فقط در ماههای خاصی از سال علائم اختلال افسردگی اساسی یا دوقطبی را نشان میدهند. این نکته جالب توجه است که اختلال افسردگی اساسی، از اختلال دوقطبی در میان مبتلایان به افسردگی فصلی شایع است. افرادی که دچار اختلال افسردگی فصلی میشوند، در فصل پاییز و زمستان بیش از سایر فصلها علائم افسردگی را در خود مییابند. این حالت در فصلهای بهار و تابستان در آنها فروکش میکند. اما حدود ۱۰ درصد از مبتلایان به افسردگی فصلی در ماههای فصول بهار و تابستان دچار علائم افسردگی میشوند. به هرحال افسردگی فصلی نشانههایی دارد که در افراد مبتلا دیده میشود. از جمله این نشانهها : احساس هر روزه افسردگی از دست دادن علاقه به فعالیتهایی که زمانی لذتبخش بودند انرژی کم مشکل در خوابیدن کاهش اعتماد به نفس تغییر در اشتها یا وزن احساس سستی یا آشفتگی مشکل در حفظ تمرکز احساس ناامیدی و گناه افکار مکرر درباره مرگ یا خودکشی این نکته حائز اهمیت است که علائم افسردگی زمستانی با نشانههایی که در بالا ذکر شد، تفاوتهایی دارد. برخی از علائم اختصاصی افسردگی زمستانی شامل موارد زیر است: خواب بیش از حد افزایش اشتها افزایش وزن خستگی یا انرژی کم در این میان، علامتهای افسردگی تابستانی عبارتند از : مشکل خواب شامل بیخوابی کاهش اشتها کاهش وزن تحریک یا اضطراب اگر این علامتها در یک دوره زمانی هر روز تکرار شوند، به نحوی که مانع انجام فعالیتهای روزمره فرد شوند میبایست به پزشک مراجعه کند. این نکته را به خاطر داشته باشید که افراد مبتلا به اختلال افسردگی فصلی احتمال ابتلا به اختلالات روانی دیگر را از سایرین دارند. اختلالاتی همچون اختلال کمبود توجه - بیشفعالی اختلال خوردن اختلال اضطراب اختلال وحشت شامل مواردی هستند که مبتلایان به افسردگی فصلی در معرض ابتلا به آنها قرار دارند. آنچه مسلم است اینکه انواع استرسها و تنشهای محیطی در ایجاد و تشدید افسردگیها دخالت مستقیم دارند. اما با یادگیری مهارتهای لازم میتوان از خود در برابر آنها محافظت کرد. با توجه به پژوهشهای انجام شده درباره افسردگی فصلی عواملی مانند جنسیت(زنان) و سن، سابقه خانوادگی، ابتلا به افسردگی اساسی یا اختلال دوقطبی و زندگی دور از استوا از فاکتورهای خطر ابتلا به افسردگی فصلی است. با این وجود باید علائم افسردگی فصلی را جدی گرفت، چرا که این نوع افسردگی هم مانند سایر انواع افسردگی در صورت درمان نشدن، قابلیت پیشرفت دارد. درحالیکه درمان به موقع میتواند از عوارضی مانند کنارهگیری اجتماعی، ایجاد مشکل در محیط کار و تحصیل، مصرف مواد روانگردان و سایر اختلالات بهداشت روان جلوگیری کند.
