آموزش نگارش و تدوین مقالات پزشکی و سلامت

نگارش مقالات علمی توسط فارغ التحصیلان حوزه سلامت، در سال های اخیر از چند جهت دارای اهمیت بوده است. در وهله اول، انتشار مقاله به نوعی به ثمر رساندن کل تلاش های انجام گرفته یک پروژه تحقیقاتی است که با تدوین و انتشار آن، امکان بهره مندی عموم مخاطبین و دانشمندان از یافته ها و همچنین آشنایی با پژوهشگر فراهم می آید. جنبه دوم، اهمیت مقالات منتشر شده به عنوان یکی از پیش نیازهای ورود به مقاطع بالاتر و یا به دست آوردن موقعیت های شغلی در مناصب دانشگاهی است. جنبه سوم، الزام به تدوین مقاله علمی برای تکمیل دوره آموزشی دانشگاهی و دریافت مدرک است. به عنوان مثال، در رشته ‌های تخصصی پزشکی از سال 1397، تدوین مقاله بر اساس پایان نامه، جزو الزامات اتمام دوره بوده است. با وجود اهمیت تدوین مقاله، متاسفانه در نظام آموزش رسمی دانشگاهی حوزه سلامت، توجه به تدوین مقالات علمی بسیار کمرنگ است. در عین حال، نگاه غالب بر این است که تدوین مقاله نیازمند استعداد ذاتی و نیازمند تجربه بسیار زیاد در حوزه تحقیقات است، در حالی که تدوین مقاله مهارتی قابل اکتساب و دارای روشی نظام مند است. این فرادرس در تلاش است با روشی کاملا ساده و نظام مند مهارت تدوین مقالا‌ت علمی حوزه سلامت را آموزش دهد. در ابتدا کل مقالات سلامت در چهار گروه تقسیم می شوند، شامل: مقالات بر‌گرفته از مطالعات مشاهده‌ ای توصیفی، مشاهده ‌ای تحلیلی، مداخله‌ ای و تشخیصی. لازم است هر چهار نوع گروه به ترتیب مطالعه شوند و تمرکز روی یک گروه کافی نیست. در هر کدام از چهار گروه، یک مثال فرضی در نظر گرفته می شود. مثلا در گروه مطالعات مشاهده ‌ای توصیفی، مثال شیوع بیماری کووید 19 در نوجوانان ایرانی به عنوان محور آموزش است. در ادامه، بایدها و نبایدهای تدوین قسمت های مختلف مقاله شامل: بیان مساله، متد، نتایج و بحث، گفته می شود و همچنین نحوه تدوین هر قسمت مقاله، نگارش جملات و حتی کلمه بندی با مثال های زیاد تشریح می شود. نکته مهم این که تمرکز آموزش بر تحقیقات کمی (Quantitative) حوزه سلامت است و از پرداختن به تحقیقات حوزه کیفی (Qualitative) پرهیز شده است، چرا که بیش از 95 درصد مقالات حوزه سلامت به روش کمی تدوین می شوند. همچنین این آموزش بر تدوین مقالات اصلی (Original) به عنوان بدنه اصلی تشکیل دهنده مجلات حوزه سلامت متمرکز است و به مقالات برگرفته از داده های ثانویه مانند مقالات مروری نپرداخته است.

فرادرس

کامبیز عباچی زاده