فتونیک چیست؟ فوتونیک (Photonics) علم و فناوری مرتبط با تولید، تفسیر و کنترل نور و فوتونها، به عنوان منبع انرژی و اطلاعات است. اهمیت آشنایی با فوتونیک چیست؟ بدون شک زندگی بشر و سایر موجودات زنده بدون نور امکانپذیر نیست. لذا شناخت نور و خواص آن در تمام اعصار مورد توجه انسان بوده است. علاوه بر نقش بنیادی نور در زندگی طبیعی موجودات کره زمین، امروزه نقش کلیدی آن در صنعت و تکنولوژی قابل اغماض نیست و بدون اغراق میتوان گفت قرن حاضر قرن فوتونیک (نور) است. مخابرات نوری، محاسبات نوری، سنسورهای نوری، تجهیزات صنعتی و پزشکی مبتنی بر نور، تنها بخشی از کاربردهای نور هستند که در محیط پیرامون ما جلوه میکنند. فوتونیک به طور عمده به تولید نور، شناخت ویژگیهای آن، و به خصوص به کنترل و مدیریت نور میپردازد. با توجه به پیشرفتهایی که با سرعت زیاد در حوزه فوتونیک اتفاق میافتد، الکترونیک جای خود را آرامآرام به فوتونیک میدهد. نظر به گستردگی تاثیر فوتونیک بر زندگی امروزه و آینده انسان و با توجه به لزوم فعالیت علمی یا فنی در این حوزه وسیع، لازم است دانش وابسته به فوتونیک فرا گرفته شود. در این فرادرس چه چیزی یاد میگیریم؟ هدف ما در این دوره در وهله اول شناخت عمیقتر نور و بهرهگیری از خواص آن در صنعت و تکنولوژی است. برای این منظور، نورشناخت بلورهای فوتونی، نورشناخت موجبرها، و نورشناخت نیمههادیها را مطالعه خواهیم کرد. همچنین برخی منابع و روش آشکارسازی نور بررسی خواهد شد. علاوه بر آن، برهمکنش نور با بعضی مواد و به خصوص با صوت مطالعه و به برخی از کاربردهای آنها که عمدتا در حوزه کنترل و مدیریت نور هستند، اشاره میشود.
