در حال حاضر، کارکنان مشاغل مختلف در سراسر جهان در معرض طیف وسیعی از سموم و آلایندههای محیط کار قرار دارند که نه تنها سلامت جسمی، بلکه آینده شغلی آنها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. با توجه به شعار هم ایمنی هم کار که توسط نهادها و سازمانهای متولی سلامت شغلی به عنوان خط مشی کارکنان و صاحبان مشاغل در نظر گرفته شده است، لازم است تا با بهرهگیری از علم سمشناسی در حوزه صنعت، راهکارهای مناسب و به جا جهت کاهش و گاهی رفع کامل خطرات شغلی مرتبط با هر عاملی که سلامتی و حیات افراد را تهدید میکند، ارائه شود. از این رو، شناخت مبانی و جزئیات این علم توسط بهداشتکاران حرفهای به ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، کمک شایانی به کاهش خطرهای شغلی مینماید. به عنوان مثال، آشنایی با سموم متداول در محیطهای کاری همچون فلزات سنگین که از اهمیت بالایی برخوردار هستند، نه تنها معضلی برای کشورهای پیشرفته محسوب میشوند، بلکه مشاغل گوناگون در کشورهای جهان سوم نیز با این عوامل، سر و کار زیادی دارند. جهت مدیریت هر کدام از عوامل ایجاد مسمومیت، نیاز به پایش و سنجش نمونههای بیولوژیک بدن حس میشود و اگر این امر به موقع و به نحو صحیح انجام گردد، آنگاه میتوان ادعا کرد که در مسیر ارزیابی مخاطرات، گام برداشتهایم. به عبارت دیگر، فرد دارای تحصیلات آکادمیک در حوزه بهداشت حرفهای که نماینده جامعه مشاغل برای کسب مهارت لازم در جهت به حداقل رساندن خطرات شغلی است، میتواند با بهرهگیری از این مطالب، در مسیر بهبود سلامت و امنیت کاری افراد قدم بردارد. هدف از این فرادرس، شناخت عوامل سمی در محیطهای کاری که اغلب افراد با آنها سر و کار دارند، است و لذا جهت اتخاذ تصمیمهای صحیح بهداشتی، لازم است که این عوامل در نمونههای بیولوژیک بدن، مانند: خون، ادرار، هوای تنفسی و… ردیابی شود و در نهایت با استفاه از دادههای اندازهگیری شده، برنامه نسبتا جامعی برای ارزیابی و کنترل ریسک تدوین گردد. با توجه به پراکندگی و در عین حال گستردگی مباحث مرتبط با بیماریهای شغلی، در این آموزش سعی شده است تا با استفاده از کتابهای مرجع فارسی و غیر فارسی، سایتهای مرتبط با فیلد بهداشت حرفهای و همچنین مقالات معتبر، اطلاعات بهروز و جامعی در اختیار شما قرار گیرد. بهرهگیری از این اطلاعات نه تنها به دانشجویان، بلکه به متولیان امر بهداشت صنعتی و HSE در صنایع مختلف در جهت ارتقای سلامت و بهداشت کارکنان، کمک شایانی مینماید. در ادامه با آموزش سمشناسی شغلی - بخش دوم، این مباحث را به صورت پیشرفتهتر ادامه می دهیم.
