ترانسفورماتور یا ترانس (Transformer)، یک دستگاه الکتریکی است که برای تغییر ولتاژ و جریان الکتریکی در مدار متناوب (AC) استفاده میشود. عمدتا از ترانسفورماتورها در سیستمهای انتقال و توزیع برق برای انتقال انرژی از یک نقطه به نقطه دیگر با ولتاژ متفاوت استفاده میشود. اصل عملکرد ترانسفورماتور بر اساس قوانین الکترومغناطیسی فیزیک است. ترانسفورماتور از دو سیمپیچ اصلی به نامهای اولیه (پرایمر) و ثانویه تشکیل شده است. وقتی جریان متناوب (AC) از طریق سیمپیچ اولیه میگذرد، یک میدان مغناطیسی ایجاد میشود. این میدان مغناطیسی سپس به سیمپیچ ثانویه منتقل میشود و باعث ایجاد جریان متناوب جدید با ولتاژ متفاوت میشود. در خطوط انتقال برق، از ترانسفورماتورها برای افزایش ولتاژ در زمان انتقال انرژی برق برای فاصلههای طولانی استفاده میشود. این دستگاهها در زیرساخت توزیع برق شهری برای تغییر ولتاژ از سطوح انتقال به سطوح مصرف به کار میروند. در صنایع و کارخانجات، ترانسفورماتورها برای تغییر ولتاژ و جریان برق بر اساس نیازهای ماشینآلات و تجهیزات مختلف کاربرد دارند؛ در سیستمهای ارتباطات، برای تغییر ولتاژ در تجهیزات ارتباطی، مخابراتی و تجهیزات شبکه استفاده میشوند و در صنایع نفت و گاز نیز، ترانسفورماتورها برای انتقال و تبدیل انرژی الکتریکی در تجهیزات و سیستمهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرند.